حمید تقوایی – برگرفته از مصاحبه در برنامه گفتگو در کانال جدید
سیما بهاری: اعتراضاتی که از هفتم دیماه شروع شد همچنان ادامه دارد. یک هفته از این اعتراضات گذشته و هر روز شهرهای بیشتری درگیر این اعتراضات شدهاند. این حرکت از بازار شروع شد؛ اما در بخشهای مختلف جامعه گسترش یافت و ادامه پیدا کرد. شما زمینه بروز این اعتراضات را چطور ارزیابی میکنید؟
حمید تقوایی: فکر کنم جواب این سؤال را اغلب مردم ایران بدانند. زمینه این موج اعتراضی، وضعیت غیرقابلتحمل فلاکتی است که رژیم به مردم تحمیل کرده است. از گرانیهای سرسامآور بگیرید تا بیبرقی و بیآبی و ناممکن شدن تهیه حتی ابتداییترین امکانات زندگی برای اکثریت عظیم مردم وضعیتی را به وجود آورده که دیگر قابلتحمل نیست. ادامه زندگی به معنی فیزیکی و مستقیم کلمه برای مردم غیرممکن شده است. این اساس قضیه است.
اینکه از بازار شروع شد به این دلیل است که بازاریان بهخاطر نوسانات قیمتها و سقوط آزاد ارزش ریال در حال ورشکستهشدن هستند. کار و کسبشان از بین میرود؛ ولی برای توده مردم مسئله این است که نمیتوانند زندگی کنند. نمیتوانند حتی ابتداییترین مایحتاج خود و خانوادهشان را برآورده کنند. این وضعیت قابلپیشبینی بود و الان شاهد هستیم که یک هفته است اعتراضات گستردهای شکلگرفته است. نه فقط در بازار بلکه دانشگاهها به این اعتراض پیوستند. مردم در شهرهای بزرگ و کوچک در بیشتر از ۷۰ شهر به خیابانها آمدند و اعتراض میکنند و علت پایهای این وضعیت را به درست نفس وجود جمهوری اسلامی میدانند. بحران اقتصادی در ایران و گرانی و تورم و بیکاری و فقر، ناشی از یک بحران کلاسیک اقتصادی نیست که مثلاً در یونان چند سال قبل رخ داد. بلکه مستقیماً نتیجه و ناشی از سیاستهای جمهوری اسلامی و شخص خامنهای و سیاستهای تروریستی است که در ایران و در منطقه بهپیش میبرد. مردم بهدرستی میدانند که ریشه مسئله وجود جمهوری اسلامی است و به همین خاطر مبارزات بهسرعت به مرگ بر خامنهای و مرگ بر دیکتاتور و چنین شعارهایی کشیده شد و مردم کل حکومت را هدف قرار دادند.
سیما بهاری: خامنهای هم در صحبتهایش به این اذعان میکند که بازاریها حق داشتند و وضعیت ریال بیثبات است و باید با معترضین نشست و حرف زد؛ اما اغتشاشگران را باید سر جایشان نشاند. خوب آیا اصلاً قابلباور است که جمهوری اسلامی قرار است با معترضین حرف بزند؟
حمید تقوایی: منظور ایشان از صحبت با معترضین همان جلسهای بود که چند روز قبل پزشکیان با بخشی از بازاریان و کسبه داشت که به هیچ نتیجهای هم نرسید. این رژیم که هیچوقت با کارگران، با بازنشستگان، با پرستاران، با دادخواهان و با بخشهای مختلف جامعه که مدتهاست، بهویژه از ۱۴۰۱ تا امروز، دارند اعتراض میکنند، وارد مذاکره نشده است. اصلاً مذاکره بین رژیم و مردم معنایی ندارد. روشن است که مثلاً خامنهای میگوید نوسانات ارز تقصیر دشمنان خارجی است! خب همه میدانند سیاستهای خود خامنهای و حکومتش باعث شده است که این تحریمها به این صورت میشود گفت کشنده تشدید شود و در نتیجه مردم توان زندگی را از دست بدهند. گرانی و تورم و سقوط آزاد ارزش ریال از اینجا ناشی میشود؛ بنابراین چه مذاکرهای؟ مردم صحبتی با حکومت ندارند. مردم دارند میگویند این حکومت باید برود. اولین و آخرین حرف مردم این است که جناب خامنهای بساط خودت و دزدان حکومتی را جمع کن و گورت را گم کن. این خواست مردم است؛ بنابراین مذاکره معنی ندارد. این هم که میگویند ما اعتراض را قبول داریم؛ ولی اغتشاش را قبول نداریم ترفندی است که دیگر به یک مضحکه تبدیل شده. همیشه مبارزات مردم را خامنهای و دستگاه تبلیغاتی حکومت اغتشاش نامیدهاند و به دشمن خارجی منسوب کردهاند. مردم هم در جواب گفتهاند “دشمن ما همینجاست”. امروز هم داستان همین است. اینکه مبارزات به درست و به حق دست به ریشه می برد و مردم میگویند این حکومت باید برود تا کوچکترین مسائل ما حل بشود، این یک واقعیت است. منتهی طبیعی است که جمهوری اسلامی که خودش باعثوبانی تمام این مسائل است همیشه بخواهد مصائب را به دشمن خارجی منسوب کند و اعتراضات برحق مردم را اغتشاش بنامد. الان هم خامنهای دارد همین ساز را میزند و در بر همان پاشنه میچرخد که همیشه بوده.
بنابراین بههیچوجه مسئله این نیست که این بار جمهوری اسلامی میخواهد مذاکره کند و یا امتیازی بدهد! چنین خبرهایی نیست و در نتیجه اعتراضات با تمام قدرت گسترش خواهد یافت و ادامه پیدا خواهد کرد.
سیما بهاری: بنابراین چشمانداز شما این است که این مبارزات ادامهدار خواهد بود؟
حمید تقوایی: بهاحتمال زیاد چنین خواهد بود؛ ولی خب در تحولات اجتماعی نمیشود چیزی را پیشبینی کرد. اگر جمهوری اسلامی دست به کشتار وسیع بزند این حداقل میتواند وقفهای در روند مبارزات ایجاد کند. یک مانع اساسی همیشه سرکوب بوده است. شلیک مستقیم به مردم معترض! رژیم هم دارد همین خطونشان را برای مردم میکشد. منتهی آنچه ما را امیدوار میکند که مبارزات بیش از گذشته ادامه پیدا کند این است که رژیم توان قبلی را ندارد. جمهوری اسلامی صفوفش بههمریخته است. بخشی از خود حکومتیها حتی بخشی از اصولگرایان و نیروهای انتظامی حکومت با سیاستهای خامنهای که ورشکست شده، سیاستی که نتیجهاش صرف میلیاردها دلار در حمایت از نیروهای تروریستی منطقه بود، اینکه از کیسه مردم دزدیدند و خرج موشک و پروژه هستهای و غیره کردند، این سیاست اکنون در خود حکومت هم زیر سؤال رفته است. بخشی از جناحهای حکومتی این را قبول ندارند و این نارضایتی در صفوف و بدنه نیروی انتظامی منعکس میشود. به این معنا میخواهم بگویم این بار حکومت بسیار ضعیفتر از حتی ۱۴۰۱ است. رژیم موقعیت منطقهای خودش را ازدستداده است و در خود ایران کوچکترین مسئله مردم را نهتنها نتوانسته حل کند؛ بلکه هر روز مسائل عدیده دیگری به زندگی مردم اضافه میکند مثل کمآبی، بیبرقی، و مثل گرانی و تورمی که ساعتبهساعت افزایش پیدا میکند. اینکه حکومت جوابی برای این شرایط ندارد یک بحث است و اینکه همه حکومتیها میدانند که سیاستی که مشخصاً خامنهای پشتش هست باعث این وضعیت شده این هم واقعیت دیگری است. باید امیدوار بود که در این وضعیت دیگر حکومت، برخلاف ۹۶ و ۹۸ و ۱۴۰۱، دست بازی در کشتار مردم ندارد و بنابراین میشود امیدوار بود که این مبارزات ادامه پیدا کند. البته این خودبهخود اتفاق نمیافتد. نقش تعیینکننده را نیروهای انقلابی مثل حزب ما دارند که با سازماندهی مردم، با تعمیق و گسترش اعتراضات خیابانی، با کشاندن مبارزات به اعتصاب عمومی، این جنبش را تقویت کنند و بهپیش ببرند.
۱۳ دی ۱۴۰۴، ۳ ژانویه ۲۰۲۶
به نقل از نشریه انترناسیونال ۱۱۶۲
حزب کمونیست کارگری ایران وب سایت رسمی حزب کمونیست کارگری ایران