حزب کمونیست کارگری ایران وب سایت رسمی حزب کمونیست کارگری ایران
گفتگوی شهلا دانشفر با برنامه رویدادها در کانال جدید
میثم عتیق: به دنبال آتشبس استراتژِی کلان جمهوری اسلامی برای مواجهه با جامعه و بدنه نظام در این شرایط چیست و چه اهداف و سیاستهایی را جمهوری اسلامی دارد دنبال میکند؟
شهلا دانشفر: جمهوری اسلامی در جنگ با اسرائیل ضربات سختی خورد و تسلیم به آتشبس شد. ردههای بالای حکومت در این جنگ به هلاکت رسیدند. پروژههای هستهای و موشکهای بالستیک آن ضربات شدیدی خورد و تقریباً از بین رفت. امروز جمهوری اسلامی خودش را در برابر مردم شکستخورده میبیند. از همین رو تلاشش این است که نگذارد جامعه از شوک شرایط جنگی بیرون بیاید. نگذارد در موقعیت بهشدت تضعیف شده حکومت مردم خشمگین و معترض به خیابان بریزند و کنترل اوضاع را از دست رژیم خارج کنند. حکومت میخواهد جامعه را با دستگیری و ارعاب و سرکوب عقب بزند. ضمن اینکه به رجزخوانیهایش ادامه میدهد. از جمله دیدیم که بلافاصله تبلیغاتی نظیر اینکه آخرین ضربه را ما زدیم و دشمن را وادار به آتشبس کردیم، پروژههای هستهای ما قابل احیاء است و هم دانش آن را داریم و هم امکاناتش را و اگر تحرکاتی باشد حتماً جواب محکمی میدهیم و غیره راه انداختند.
روشن است که بخشی از این حرفها رو به درون خود حکومت بود. چون در این جنگ صف حکومت بیش از هر وقت در هم ریخت. تا جایی که دیدیم بحث سرنگونی رژیم و آلترناتیو بعدی در جامعه، در سطح بینالمللی و حتی در درون خود حکومتیان داغ شد. از همین رو مسئله اصلی همانطور که اشاره کردم وحشت حکومت از به خیابان آمدن مردم در چنین شرایطی است. بهویژه حکومت میداند که چه فشاری به مردم وارده آمده و جامعه چگونه یکپارچه خشم و اعتراض است. در برابر چنین خطری و در اوج استیصال دیوانهوار رأی صادر میکند و میکوشد سرکوب کند. اما از نظر من جمهوری اسلامی در موقعیتی نیست که امروز به دنبال استراتژی کلانی باشد.
میثم عتیق: در صحبتها اشاره شد که در این روزها صدها نفر بازداشت شدهاند و اولش بحث اتهام جاسوسی برای اسرائیل بود و بعد در بوشهر دیدیم که به جرم هواداری و حمایت کسانی را دستگیر کردند. یعنی هر کسی هم که از ضرباتی که به مقامات نظامی و سرکوبگران حکومت و مراکز هستهای و تجهیزات نظامی حکومت خوشحال شده را به اسرائیل وصل میکنند. همچنین مصوبهای چون “طرح تشدید مجازات جاسوسان و همکاریکنندگان با اسرائیل” را حکومت در دستور کارش گذاشته و تلاش حکومت انتقام شکستش را از مردم بگیرد. بعضاً هم گفته میشود حکومت میخواهد سرکوبی شدیدتر از سال ۶۰ و ۶۷ را در دستور بگذارد. باتوجهبه همین مختصاتی که از این اوضاع و شرایط برشمردید، شما فکر میکنید حکومت چقدر توانایی چنین سرکوب افسار گسیختهای را در این شرایط دارد؟ و برای مقابله با آن چه باید کرد؟
شهلا دانشفر: به نظر من جمهوری اسلامی در شرایطی نیست بتواند دست به چنین سرکوبی بزند. شرایط جامعه ایران با شرایط سالهای ۶۰ یا ۶۷ متفاوت است. ما انقلاب زن زندگی آزادی را داشتیم. قبل از همین جنگ دیدیم که چگونه جامعه در اعتراض و التهاب بود. با اعتصاب سراسری و قدرتمند رانندگان کامیون، گفتمان اعتصابات سراسری جلوآمده بود. در همین شرایط جنگی دیدیم که مردم با شعاردهیهای شبانه صدای اعتراضشان را بلند کردند. در برابر مصائب جنگ گروههای همیاری تشکیل داد و صف اعتراضشان را متحد کردند و سهشنبههای نه به اعدام ادامه داشت. درعینحال تشکلهای مختلف کارگری و اجتماعی با بیانیههای اعتراضی خود جنگافروزیهای حکومت را محکوم و بر توقف پروژههای هستهای و موشکهای بالستیک تأکید کردند. بعد از آتشبس نیز. اعتراضات دور بیشتری پیدا کرده است. نانوایان دوباره دارند به میدان میآیند و در شهرهای مختلف دست به اعتراض زده و اولتیماتوم به اعتراضات سراسری را دادهاند. کارگران در کارخانجات بزرگی چون ماشینسازی اراک و ایرالکو با بیش از ۴ هزار کارگر در اعتصاباند. در نفت بخشهایی از کارگران دست به اعتراض زدهاند. در جایی مثل رشت تجمع بازنشستگان تأمین اجتماعی با فریاد “درد ما درد شماست، مردم به ما ملحق شوید” را داشتیم. بعلاوه در همین روزهای اخیر ما طغیان مردم در شهر همدان را با فریاد شعارهای ضد حکومتی و فریاد ” دروغ میگین آمریکاست، دشمن ما همینجاست” را داشتیم که پاسخ محکمی به جنایت حکومت و بهقتلرساندن دو جوان آفرود سوار به اسامی کرباسی و عبایی در جریان جاسوس یابی وحشیانه حکومت بود. ما همچنین شاهد راهپیمایی جمعی از زنان ساکن شهرستان خاش، در اعتراض به جنایات حکومت در روستای گونیچ و اقدامات امنیتی و نظامی آن در مقابل ساختمان فرمانداری این شهر با سردادن شعارهایشان بودیم. جنایتی که در جریان آن دو زن کشته و تعدادی هم زخمی شدهاند. بعلاوه اینکه جنبشی قدرتمند علیه اعدام و زندان جریان دارد و همینالان بیانیه دو نهاد “اعدام نکنید” و “دادخواهان” را علیه اعدام و زندان داریم. بیانیه تشکلهای مختلف کارگری و اجتماعی و زندانیان سیاسی را برای آزادی زندانیان سیاسی و توقف اعدامها را داریم و حرف همه اینها این است که آتشبس شد! اما جنگ ما مردم بر سر زندگی و معیشت آتشبس ندارد! جنگ ما مردم با حکومت بر سر معیشت و بر سر رفاه تداوم دارد و اینها گفتمانهای جامعه است و باتوجهبه همه اینها امروز اعتراض در دو عرصه مبارزه برای آزادی زندانیان سیاسی و علیه اعدامها روی میز کل جامعه قرار دارد برای اینکه مردم میخواهند راه مبارزهشان را برای به پیروزی رساندن انقلاب هموار کند. خلاصه کلام اینکه امروز حکومت تلاش میکند سیاست سرکوب شدیدتر جامعه را بهپیش ببرد. اما از سوی دیگر دیدید که مصوبه “طرح تشدید مجازات جاسوسان و همکاریکنندگان با اسرائیل” را مجمع تشخیص مصلحت دوباره به مجلس برگرداند. چون نزاعهایشان بر سر آن بالاست و زیر فشار جامعه قرار دارند. طبعاً بحث من این نیست که کاری نباید کرد. روشن است که نباید کوچکترین فرصتی به حکومت بدهیم و اینجاست که باید با صف متحد مبارزاتیمان سد محکمی مقابل سرکوبگریهای حکومت باشیم و اجازه نفسکشیدن به آن ندهیم. این حکومت آنچنان ضربه خورده که اگر ما با قدرت به میدان بیاییم این فرصت را پیدا نخواهد کرد.
میثم عتیق: سؤالی هست که در این روزها هر چه جلوتر آمدهایم بیشتر مطرح شده است. ببینید تا یک روز قبل از حمله اسرائیل و اصلاً همان روز چهره جامعه ایران وقتی نگاه میکردید، اعتصاب سراسری کامیونداران بود. تجمعات بازنشستگان بود. کارگران، معلمان و بخشهای مختلف دست از سر جمهوری اسلامی بر نمیداشتند و خیابان را رها نمیکردند. اما جنگ شد یکباره همه آنها رفتند کنار و تا به اینجا طبیعی هم هست. اما بعد از اینکه آتشبس شده فضایی که به وجود آمده و یک خورده دودهای انفجارها رفت کنار دوباره بحث این مطرح شده که باید اعتراضات شکل بگیرد و مردم بیایند مطالبهگری خودشان را ادامه دهند. از طرف دیگر بحثی را زیاد میشنویم که میگوید شرایط سیاسی ایران هرگز به دوران پیش از جنگ اسرائیل و جمهوری اسلامی بر نمیگردد. این را زیاد میشنویم. سؤال من از شما این هست که الان بعدازاین جنگی که انجام شده تکلیف اعتراضات و اعتصابات چه میشود. آیا بعدازاین آتشبسی که انجام شده آن اعتصابات و اعتراضات همان روند قبلی را باید ادامه دهند؟ یا فکر میکنید منطبق بر اوضاع بعد از آتشبس نیازمند تغییراتی هستند؟
شهلا دانشفر: من با این توافق دارم که اوضاع به شرایط قبل از جنگ بر نمیگردد. دلیلش ضربات سنگینی است که بر حکومت وارد شده و جمهوری اسلامی به نقطه سرنگونی رسیده است. همانطور که اشاره کردم در همین روزها بحث سرنگونی و اینکه آلترناتیو آینده چه باید باشد، بحث سازماندهی اعتراض برای سرنگونی حکومت، بحث اینکه تنها راه نجات ما از این وضعیت و پایاندادن به جنگافروزیهای حکومت سرنگونی است بحثهای داغی در میان مردم و در بیانیههای اعتراضی مردم بود. اینها همه نشانگر این است که فضای اعتراضی جامعه یک پله جلوتر آمده است. این شرایط صراحت داد به گفتمانهای جامعه بر سر سرنگونی و مردم را به فکر این انداخت که به خودش ساختاری بدهد. جنبش زن زندگی آزادی یک جنبش سازمانیافته است و ما بارها گفتهایم و سازمانیابی یکی از دستاوردهای آن بوده است. ولی در این دوره ما شاهد این هستیم که این سازمانیابی دارد حول مسئله سرنگونی خود را بیان میکند. همین گروههای همیاری در روزهای جنگ در واقع پیام مردم علیه جنگافروزیهای حکومت بود. از سوی دیگر گرانی بیشتر شده و معیشت مردم وضعیت وخیمتری پیدا کرده است. مسئله نایابی مواد غذایی است. قطعی برق و آب بر دوام است. بسیاری کارشان را ازدستدادهاند. کارفرمایان نیز از این شرایط دارند استفاده میکنند و دستمزد کارگر را نمیدهند. به نظر من این شرایط یک انفجار اعتراضی عظیمی را در پیش دارد. یعنی اتفاقاتی که ما شاهدش هستیم و وضعیتی که هست به چنین نقطهای رسیده است و این انفجار کور نیست. این اعتراضات سازمان دارد. تجربه و دستاوردهای انقلاب زن زندگی آزادی را دارد. در همین قبل از شروع جنگ گفتمان اعتصاب سراسری بیشازپیش جلو آمد. در نتیجه باید جامعه را در این قامت و با چنین آمادگیهایی دید و خود را برای آن آماده کرد.
میثم عتیق: منظورتان از اینکه باید در این قامت ظاهر شود چیست میشود در یک دقیقه روشن بگویید؟
شهلا دانشفر: چون حکومت ضربه خورده. چون حکومت در چنین موقعیت ضعیفی قرار گرفته باید با قدرت تمام و با اعتمادبهنفس بیشتر به میدان آمد. امروز انتظار این هست که با پرچم زن زندگی آزادی و حول این گفتمان که ما نمیگذاریم از بالای سر ما تعیین قدرت بشود و قدرت باید در دست خود ما مردم باشد و تشکیل شوراها را در چشمانداز خود قرار دهیم. باید سرکوبگریها و تعرضات حکومت را با تعرض متحد و قدرتمند عقب زد. کاری کنیم که جرئت سرکوب نداشته باشد. اگر با چنین قدرتی جلو بیاییم جوی دستگیریها را هم خواهیم گرفت. جلوی اعدامها را هم خواهیم گرفت. جمهوری اسلامی خودش را در حلقه محاصره جامعه ببیند. به همین دلیل تأکید من این است که باید این شرایط را دریافت و باتوجهبه موقعیت بهشدت تضعیف شده و صف بههمریختهای که حکومت دارد، صف اعتراضاتمان را گستردهتر کنیم. در ادامه اولتیماتومهایمان اعتصاباتمان را تدارک ببینیم و سراسری کنیم. تجمعات بزرگ را شکل دهیم و اگر گفتیم پاسخ این شرایط سرنگونی حکومت است، صف خود را برای آن سازمان دهیم. به نظر من امروز ما در این نقطه قرار گرفتهایم.
