درحالیکه فقر و بیتامینی و بساط چپاول و غارت حکومت و جنایتکاریهایش امان را از مردم گرفته است، جنبشی قدرتمند بر سر معیشت در سطح جامعه جاریست که سابقهای دیرینه دارد. این جنبش امروز آینهای از رشد گفتمانهای چپ و رادیکال در جامعه است که با عروج و قدرتگیری هر روزهاش این گفتمانها را جلوتر برده، به اعتراضات مردمی عمق بخشیده و نقش مهمی در تعمیق انقلاب دارد. مختصات این جنبش کداماند و مکانش در جنبش سرنگونی و پیشروی انقلاب زن، زندگی، آزادی چیست؟ موضوعی است که بهاختصار میکوشم در این نوشته کوتاه به آن اشارهای داشته باشم تا بلکه استنتاجهایی عملی از آن به دست بیاید.
واقعیت این است که جنبش بر سر معیشت از همان آغاز حاکمیت جمهوری اسلامی جریان داشته و ما شاهد جنگی هر روزه بر سر معیشت بین مردم و حکومت مافیایی حاکم که در پرتو مذهب، وحشیترین و کثیفترین سرمایهداری حاکم در جهان را نمایندگی میکند، بودهایم.
اما نکته مهم اینجاست که جنبش بر سر معیشت در سیر حرکت روبهجلوی خود به لحاظ شکل مبارزاتی و مضمونی متحول شده و یک رکن مهم خیزشهای مردمی در مقاطع مختلف جنبش سرنگونی بوده و در انقلاب زن، زندگی، آزادی بازتابش را در فریاد شعار “فقر، فساد، گرونی، میریم تا سرنگونی” دیدیم و امروز نیز این جنبش بیش از هر وقت به یک فاکتور مهم در سیر تحولات سیاسی جامعه و قدرتگیری جنبش سرنگونی تبدیل شده است.
مختصات جنبش بر سر معیشت کداماند؟
جنبش بر سر معیشت هر روز ابعاد سازمانیافتهتری به خود گرفته و به لحاظ مضمونی رادیکال و برابریطلبانه است و کل بساط توحش و بردگی حاکم را به چالش میکشد و بسیار متعین است. منشور خواستهای حداقلی بیست تشکل که یکپایه مهم آن تشکلهای کارگری بودند، بازتابی از مختصات این جنبش است. منشوری که با قدرت اجتماعیاش شکافی عمیق در میان جریانات راست ایجاد کرد و منشورهایشان را جمع کرد و لب طاقچه گذاشت.
بخشهای مختلف طبقه کارگر، قهرمانان اصلی این جنبش هستند که کل نود و نهدرصدیهای جامعه را در بر میگیرد. این جنبشی است که دست به ریشه میبرد و میخواهد به کل بساط استثمار و بردگی حاکم پایان دهد. از همین رو مختصات جنبش بر سر معیشت امروز از سطح مطالباتی بسیار فراتر رفته و ما با جامعهای روبرو هستیم که بهشدت پلاریزه شده و خودآگاهی طبقاتی در تارو و پود جنبش کارگری بهروشنی قابلرؤیت است. با نگاهی کوتاه به همین اعتراضات جاری بر سر معیشت کاملاً میتوان این تصویر را مشاهده کرد.
یک بخش متعرض کف خیابانی جنبش بر سر معیشت، بازنشستگان هستند. از اواخر سال ۱۴۰۰ تجمعات اعتراضی آنها لحظهای متوقف نشده و بخشهای مختلف آن روزهای مختلف هفته را به روز اعتراض خود تبدیل کردهاند و وقتی به مبارزاتشان نگاه میکنیم یک سنگر محکم اعتراضی در برابر حکومت و در دفاع از انقلاب و دستاوردهایش را در برابر خود میبینیم. بازنشستگان صدای اعتراض کل جامعه علیه فقر و بیتامینی و بساط چپاولگریهای حاکم هستند و با شعارهایی چون “اختلاسهای نجومی فلاکت عمومی”، “آقازاده اروپاست ، تورمش مال ماست”، “ایران پردرآمد چه بر سر تو آمد”، “اتحاداتحاد علیه فقر و فساد” هر روزه این را فریاد میزنند.
بازنشستگان و بخشهای مختلف کارگری همچنین بازتاب مسائل سیاسی روز جامعه هستند. یک مثالش در جریان به راهافتادن مضحکه انتخابات برای رئیسجمهوری بعد از مرگ رئیسی جلاد است. دیدیم که مردم چگونه با خوشحالی از مرگ رئیسی جنایتکار، به مضحکه انتخابات رئیسجمهوری با شعار “رأی ما سرنگونیست، رأی ما انقلاب زن، زندگی، آزادی است” و با تحریم و بایکوت وسیع خود پاسخ دادند و این بایکوت و نه به حکومت را بازنشستگان در تجمعات اعتراضیشان با فریاد “ما دیگه رأی نمیدیم، از بس دروغ شنیدیم” اعلام کردند.
و یا همزمان با شادی مردم از قتل حسن نصرالله رهبر حماس ، بازنشستگان و بخشهای مختلف معترض کارگری نیز در تجمعات اعتراضی خود دررابطهبا کشتار فجیع کارگران در معدن طبس با خشم و نفرت فریاد زدند و گفتند که چگونه ۵ روز عزای عمومی برای حسن نصرالله اعلام میشود و حرفی از قربانیان این جنایت نیست.
بازنشستگان و بخشهای مختلف کارگری همچنین سپر مقابله با سرکوبگریهای حکومت هستند و وقتی که حکومت با گسترش اعدامها و سرکوبگریهایش تلاش کرد جامعه را که تداوم انقلاب را فریاد میزد عقب بزند، با شعار “نه تهدید، نه زندان، نه اعدام، نیست جلودار ما” اتمام حجت کردند و دفاع از توماج صالحی، دفاع از شریفه محمدی و دفاع از کارگران زندانی و معلمان دربند به شعارهای اعتراضی کف خیابانی آنها تبدیل شدند. زیر فشار این اعتراض و قدرت جنبش عظیم نه به اعدام احکام اعدام این عزیزان لغو شد و بازنشستگان در تجمعاتشان در همین هفته ضمن تبریک این موفقیت شعار شریفه محمدی آزاد باید گردد را سر دادند.
بازنشستگان و بخشهای مختلف کارگری درعینحال سنگر دفاع از دستاورد انقلاب زن، زندگی، آزادی در برابر تلاش حکومت برای پسگرفتن خاکریز فتح شده حجاب هستند و در برابر حملات حکومت به زنان ایستاده و با شعارهای “حجابحجاب شعارشون، دزدی و غارت کارشون”، “روسری را رها کن فکری به حال ما کن” به مقابله برخاستند.
و امروز نیز درحالیکه حکومت با دامنزدن به فضای جنگی در جامعه، میکوشد جنبش سرنگونی را تحتالشعاع قرار داده و به سرکوبگریهایش شدت دهد، ما با سریالی از فراخوانهای اعتراضی از سوی بازنشستگان، کارگران نفت و دیگر بخشهای کارگری و اجتماعی و تجمعات بزرگی چون تجمع همین هفته معلمان بازنشسته در تهران روبرو شدیم. فراخوانهایی که با هشتگ “جنگافروز را رها کن، فکری به حال ما کن” صدای اعتراض کل جامعه را فریاد میزند. همچنین بخشهای مختلف کارگری با بیانیههای اعتراضی خود علیه جنگافروزیهای حکومت پاسخ محکمی به حکومت دادند.
اعتراضاتی گسترده بر سر معیشت
در شرایطی که حکومت بر فضای جنگی میدمد، در این هفته بیش از پنج هزار نفر از معلمان بازنشسته ۱۴۰۰ برای پیگیری مطالبات خود در تهران تجمع کردند و در همین فاصله بخشهای مختلف بازنشستگان از جمله بازنشستگان تأمین اجتماعی، مخابرات، نفت، معدن کرمان، فولاد و معدن تجمعات اعتراضی خود را داشتند. بهعلاوه در همین بازه زمانی ما شاهد گستردهتر شدن اعتراضات در صنعت نفت، این مرکز کلیدی کارگری هستیم. در این فاصله کارگران رسمی نفت نیز در مناطق نفتخیز جنوب دوشنبههای اعتراضی خود را اعلام کرده و همراه با خانوادههایشان تجمعات اعتراضی برپا کردهاند و اعتراضات در میان این کارگران هر روز گستردهتر میشود. همچنین کارگران ارکان ثالث در پالایشگاههای مختلف نفت و گاز پارس جنوبی سهشنبههای اعتراضیشان بر قرار است و در مقاطعی با کارگران رسمی تجمعات مشترک داشتهاند. این در حالیست که پرستاران با هشتگ “جنگافروزی کافیه، سفره ما خالیه” اولتیماتومهای پیدرپی برای تداوم اعتراضات خود و پیگیری مطالبات معیشتیشان دادهاند و در همین هفته معلولین نیز در اعتراض به وضع بد معیشتی و درمانی خود در چندین شهر تجمع داشته و فراخوانهای اعتراضی بر سر معیشت از سوی بخشهای مختلف کارگری و مردم در سطح جامعه سراسری شده است. این اتفاقات مکان مهم جنبش بر سر معیشت و نقش و جایگاه جنبش کارگری در جامعه را بهروشنی نشان میدهد. این اتفاقات در کنار فضای انقلابی جامعه ، در کنار جنبش قدرتمند علیه اعدام که جنبشی در راستای تداوم انقلاب زن، زندگی، آزادی است و نمونه برجسته و تاریخی آن کارزار ۲۴ ساعت برنامه آنلاین در دفاع از سهشنبههای نه به اعدام در آستانه ده اکتبر روز جهانی علیه اعدام بود و نیز در کنار تثبیت هر روز بیشتر پیروزی فتح سنگر حجاب نشان از هموارشدن هر چه بیشتر راه پیشروی انقلاب دارد و در این حرکت جنبش بر سر معیشت و بخشهای مختلف طبقه کارگر با مبارزات قهرمانانه خود نقش مهمی را ایفا میکنند. اینجاست که استنتاجات این بحث روشنتر میشود.
“اتحاداتحاد، علیه فقر و فساد” حلقه پیوند اعتراضات سراسری در میان بخشهای مختلف کارگری و کل جامعه و اعتراضات بر سر معیشت است. در فضای متلاطم انقلابی جامعه تأکید من گسترش اعتراضات بر سر معیشت در تمام بخشهای کارگری و بخشهای مختلف مردم و تدارک حرکت بهسوی اعتصابات سراسری است. تأکید من بر اتحاد کارگران شاغل و بازنشسته و حمایت همهجانبه از مبارزات بازنشستگان و شرکت در تجمعات آنهاست و بالاخره تأکید من بر اتحاد سراسری این جنبش علیه سرکوب و اعدام و پیوستن وسیع به جنبش علیه اعدامهاست. امروز وقت آن است که بار دیگر و با صدای رساتر فریاد بزنیم: “فقر فساد گرونی، میریم تا سرنگونی”. “جمهوری اسلامی نابود باید گردد.”