مصاحبه با اصغر کریمی، شهلا دانشفر و کاظم نیکخواه به مناسبت سی‌وپنجمین سلگرد تاسیس حزب کمونیست کارگری ایران

انترناسیونال: اصغر کریمی، سی‌وپنج سال از تأسیس حزب کمونیست کارگری ایران می‌گذرد. حزب از آغاز، با اتکا به کمونیسم کارگری منصور حکمت، خود را نه صرفاً یک سازمان تبلیغاتی یا اعتراضی، بلکه حزبی مدعی قدرت سیاسی و سازمان‌دهنده یک جنبش اجتماعی برای تغییر بنیادی جامعه تعریف کرده است. امروز، در شرایطی که جمهوری اسلامی با بحرانی عمیق روبه‌روست و مسئله آلترناتیو سیاسی بیش از هر زمان دیگری مطرح شده، ارزیابی شما از جایگاه واقعی حزب در جامعه ایران چیست؟ آیا حزب توانسته است به یکی از نیروهای موثر در تحولات سیاسی تبدیل شود؟ مهم‌ترین دستاوردها و کاستی‌های این سی‌وپنج سال چه بوده‌اند و برای تبدیل شدن به نیرویی که بتواند در تعیین تکلیف قدرت سیاسی نقش مستقیم ایفا کند، چه موانعی باید برطرف شوند؟

اصغر کریمی: حزب یک نیروی موثر در تحولات سیاسی تاکنونی بوده است و شخصا امیدوارم در آینده‌ای نه چندان دور نقش و تاثیر بسیار بیشتری داشته باشد که لازمه آن تغییراتی در حزب است. اما اجازه بدهید به دو سوال دیگر شما جواب بدهم و سپس به جایگاه حزب در جامعه بپردازم.

منصور حکمت بیست و شش سال قبل از سه جنبش سیاسی در ایران اسم برد: جنبش ملی‌اسلامی، جنبش ناسیونالیسم پرو غرب و جنبش کمونیسم کارگری. اینها سه جنبش‌‌اند با پایگاه‌های اجتماعی متفاوت، با گفتمان‌ها و افق و مطالبات متفاوت. هنوز هم علیرغم تحولات زیادی که در این بیست و شش سال اتفاق افتاده، همین سه جنبش بازیگرهای مهم صحنه سیاسی در ایران هستند. اما موقعیت این جنبش‌ها و وزن و ثقل هر کدام از آنها به میزان زیادی عوض شده و قطب‌بندی جدیدی میان چپ و راست جامعه به‌دنبال انقلاب زن زندگی آزادی شکل گرفته است.

انقلاب زن زندگی آزادی یک انقلاب چپ بود. شعارش، گفتمان‌هایش، همبستگی‌هایی که در سراسر کشور در میان جنبش‌های مختلف و در جغرافیای مختلف ایجاد کرد، منشورها و بیانیه‌هایش، نهادهایی که در بطن این جنبش شکل گرفت، فضای ضدمذهبی آن، نیروهای اصلی پیشبرنده این جنبش و فضایی که بر رسانه‌ها حاکم کرد، اساسا چپ بود. احترام جهانیان را برانگیخت و در دولت‌ها و پارلمان‌های بسیاری از کشورها فشار سیاسی موثری علیه جمهوری اسلامی ایجاد کرد. دو جنبش راست طرفدار دول غربی و ملی اسلامی را عقب راند و گفتمان‌های خودش را در بخش زیادی از جامعه تثبیت کرد. یکی از تاثیرات انقلاب زن زندگی آزادی تقویت گرایش سرنگونی‌طلبی در جنبش راست و در میان طیف‌هایی از ملی‌اسلامی‌ها بود. این جنبش بیش از هر تبیین و تحلیلی نشان‌دهنده قدرت چپ جامعه و خودآگاهی آن و نهادها و تشکل‌های آن است.

حزب کمونیست کارگری و هیچ حزب دیگری فراخوان دهنده و سازمان‌ده این خیزش یا انقلاب نبود اما حزب در شکل‌گیری این جنبش عمیقا سهیم بود. خاستگا‌ه این جنبش و همه وجوه آن نه با جریان ملی اسلامی سازگار بود نه با اپوزیسیون دست راستی. بلکه با چپ جامعه به معنای عام کلمه همخون و هم‌جنس بود. با جنبشی ومشخصا حزبی که بیش از دو دهه قبل از آن گفته بود که انقلاب بعدی زنانه است، که گفته بود جامعه روی مساله زن و مذهب قطبی می‌شود و روی آن سال‌های طولانی فعالیت کرده بود، روی گفتمان‌ها، شعارها، همبستگی‌ها و مطالبات آن. اما این جنبش عظیم، که همچنان در اشکال خاصی جریان دارد، با حزب خاصی در ابعادی اجتماعی تداعی نشد. اما قدرت اجتماعی چپ را نشان داد. در عین حال نشان داد که حزب تا چد حد روند تحولات را درست تشخیص داده و برایش کار کرده بود.

دی‌ماه ۱۴۰۴ اپوزیسیون راست حول رضا پهلوی بسیج شد و فضا را به شدت از نظر سیاسی، فرهنگی، گفتمان‌ها و همبستگی‌ها و مطالبات جامعه عقب برد و در سطح جهانی فضای مسمومی ایجاد کرد. با این همه در مقابل فضای سیاسی جامعه افولش هم شروع شد. جنبش زن زندگی آزادی و فعالین و دست‌اندرکاران آن و نهادها و تشکل‌های مختلف آن در میان کارگران، معلمان، دانشجویان و غیره در خارج و به‌ویژه در داخل کشور، از پتانسیلی برخوردار بود که وسیعا در مقابل این جنبش و سمبل‌های آن مثل ساواک و سلطنت و اعدام و غیره ایستاد و دارد این جنبش و سمبل‌های آن را عقب می‌زند و ارزش‌های خود را بیشتر تثبیت می‌کند. جریان راست تحت رهبری رضا پهلوی هم همچنان یک نیروی سیاسی در جامعه ایران است که باید آن را به حساب آورد و تاثیرات منفی آن را خنثی کرد.

حزب کمونیست کارگری یک نیروی مهم در بطن جنبش زن زندگی آزادی و رادیکالیسم جامعه است. هر انسان منصفی که فعالیت‌های گسترده حزب در سه دهه اخیر را نگاه کند متوجه می‌شود که حزب چه جایگاه برجسته‌ای در گفتمان‌های علیه حجاب، علیه اعدام، علیه مذهب، علیه اخلاقیات کپک‌زده اسلامی، در جنبش کارگری و دانشجویی، در اشاعه دستاوردهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی غرب در ایران، علیه تبعیضات اقتصادی و سیاسی در جامعه، در شکل دادن به فضای همبستگی میان بخش‌های مختلف مردم و علیه جریانات اصلاح‌طلب و گرایش‌هایی که با عناوین مختلف سرنگونی را کم‌رنگ می‌کنند یا علیه محور مقاومتی‌ها، داشته است. اگر حزب نبود خط محورمقاومتی و اصلاح‌طلبی و گذارطلبی به جای سرنگونی قوی‌تر بود. اصلاح‌طلبی بروبیای بیشتری داشت. جنبش علیه اعدام و همبستگی میان بخش‌ّهای مختلف جامعه بسیار ضعیف‌تر می‌بود. کیفرخواست‌ها و مطالباتی که در بیانیه‌ها و منشورهای مختلف منتشر می‌شود اینچنین صریح و عمیق نبود.

با این همه علیرغم همه این تلاش‌ها حزب هنوز به نیرویی که مورد انتخاب توده‌های وسیع مردم‌ قرار گرفته باشد تبدیل نشده است. برای تبدیل شدن به چنین نیرویی لازم است تغییراتی را در دستور بگذاریم. حزب همان‌طور که توضیح دادم در شکل دادن به زمینه‌های رادیکالیسم جامعه، در منشورها و بیانیه‌های مختلف، در ایجاد یا تقویت بسیاری از نهادها و تشکل‌ها در داخل و خارج حضور ملموسی دارد. خود حزب نیز در میان بخش‌هایی از جامعه نیرویی شناخته شده و خوشنام است و متد منحصر به فرد‌ آن بیش از پیش در میان فعالین در داخل و خارج کشور جا باز کرده و اعتماد قابل توجهی را در میان فعالین سیاسی و اجتماعی به خود جلب کرده است. در نتیجه هم حزب از پتانسیل بالایی برای تبدیل شدن به یک نیروی سیاسی توده‌ای برخوردار است و هم جامعه با توجه به توضیحاتی که دادم این زمینه را دارد.

اعتراضات گسترده‌ای که اخیرا در کشورهای اروپایی و مشخصا فرانسه شاهد بودیم نشان می‌دهد که جریان چپ با هر عنوانی یک نیروی جدی است و بنظر می‌رسد دارد خود را تکانی تازه می‌دهد و به نظر من تاثیر مثبتی در تقویت رادیکالیسم و جنبش سوسیالیستی در ایران خواهد داشت. سرمایه‌داری علیرغم پیشرفت‌های شگرف تکنولوژی، بیش از هر زمان شکاف عمیق طبقاتی و بی‌حقوقی بخش کارکن جامعه در پیشرفته‌ترین کشورهای سرمایه‌داری تا عقب‌مانده‌ترین آن را به نمایش گذاشته است. نسل جوان در پیشاپیش صفوف کارگران و مردم معترض پرچم اعتراض به این نابرابری و بی‌حقوقی را برافراشته و حاضر نیست این وضعیت را بپذیرد و تغییراتی اساسی می‌‌خواهد. در ایران نیز علیرغم تفاوت‌های بسیار عمیق با کشورهای غربی، در یک سطح پایه‌ای شاهد عروج نسلی هستیم که علیه کل این نظام و بنیادهای فرهنگی و سیاسی و اقتصادی آن به پا خاسته است و از تحولات در غرب نیز نیرو می‌گیرد.

در پاسخ به سوال دیگر شما که حزب چگونه می‌تواند به نیرویی تبدیل شود که در تعیین تکلیف قدرت سیاسی نقش مستقیم ایفا کند و به آلترناتیوی توده‌ای تبدیل شود، به نکاتی اشاره می‌کنم:

– یک سال قبل حمید تقوایی در نقد مارکسیسم مکتبی بحث مهمی را شروع کرد. اما جوانب مختلف این بحث هنوز به خوبی باز نشده است. این بحثی راهگشا است که باید به سرانجام برسد و استنتاجات سیاسی، تبلیغی و سازمانی از آن بشود.

– رویکرد اجتماعی حزب باید عمیق‌تر و همه جانبه‌تر شود. نهادها و تشکل‌های زیادی مخصوصا از مقطع انقلاب زن زندگی آزادی شکل گرفته و هزاران فعال سیاسی و اجتماعی نقش ارزنده‌ای در گفتمان‌سازی، بسیج افکار عمومی و سازماندهی اعتراضات اجتماعی ایفا می‌کنند. حزب عمیقا قدر و جایگاه این نیرو را به رسمیت می‌شناسد، تا جایی که توانش را دارد آنها را تقویت می‌کند و خود مبتکر شکل‌گیری چنین نهادهایی نیز بوده است. از مقطع زن زندگی آزادی در سال ۱۴۰۱ این جهتگیری در حزب جای خود را خیلی بیشتر از گذشته باز کرده و دستاوردهای زیادی در این زمینه داشته است. این رویکرد باید همچنان و بیش از پیش تقویت شود.

– جوانانه کردن حزب موضوعی حیاتی و عاجل برای حزب است. باید پروژه‌های روشن و تعریف‌شده‌ای در دستور قرار گیرد. این صرفا به آرایشی در درون حزب و دخیل شدن بیشتر نسل جوان در حزب محدود نیست. حزب به تمرکزهای سیاسی و سازمانی متفاوتی نیاز دارد که نسل جوان را که منشاء‌ بسیاری از تحولات در جامعه و موتور مهم این تحولات است، بیشتر موضوع کار خود قرار دهد، به این نسل نزدیک شود و آن را به خود نزدیک کند.

– تئوری سازمانی ما با تحولات اجتماعی و تکنولوژیک چند دهه اخیر خوانایی ندارد. شکل هرمی رهبری، که خوشبختانه به درجات زیادی در سال‌های گذشته در حزب کم‌رنگ شده، باید جای خود را به آرایشی دیگر بدهد. همین‌جا باید به نکته دیگری نیز اشاره کنم و آن مکانیزم‌هایی برای دخالت‌گری و نقش بیشتر اعضا و کادرهای حزب است از جمله باز کردن راه برای کادرهای حزب که جایگزین رفقای دیگر در سطوح مختلف رهبری و بدنه حزب شوند. در این زمینه اخیرا پروژه‌هایی در دستور قرار گرفته است.

– حزب در استفاده از تکنولوژی مدرن، مدیای اجتماعی و هوش مصنوعی که نقشی اساسی در شکل دادن به افکار عمومی، در شناخت ذهنیت‌ها، مشغله‌های جامعه و نسل جوان و تاثیرگذاری بر جامعه و سازماندهی دارد به طور نگران‌کننده‌ای عقب است. بهبودها و توجه بیشتری از یک سال گذشته در این زمینه انجام شده اما این همچنان یک نقطه ضعف مهم حزب است. باید به طور عاجل این مساله را حل کنیم. در این زمینه کار خیلی زیادی داریم که انجام بدهیم. انتخاب سوژه‌ها، زبانی که بکار می‌بریم، اشکالی از تبلیغ که توجه بیشتری جلب کند، فعالیت‌های مدرن‌تر به جای سنتی‌تر، مشغله‌های تازه‌تر به جای برخی از مشغله‌های روتین تا کنونی، اینها همه باید مورد توجه قرار گیرد و تصویری زنده و مدرن و امروزی از حزب بدهد.

– معرفی حزب به‌ویژه به نسل جوان، معرفی تفاوت‌های بنیادی ما با کمونیسم‌های کاذب و ایمیج مدرن‌تری از حزب باید جایگاه ویژه‌ای در حزب پیدا کند. افکار و برنامه‌های مدرن حزب باید در اشکال مدرن و همخوان با دنیای کنونی هم خود را نشان دهد که پیش‌تر به آن اشاره کردم. این احتیاج به پروژه‌ یا پروژه‌هایی در عرصه نظری و سیاسی و همین‌طور به حضور فعال در سمینارها و کنفرانس‌ها دارد.

اگر بخواهم این نکات را در یک جمله توضیح بدهم این است که حزب باید تصویر بسیار مدرن و امروزی از خود بدهد. داشتن چهره یک حزب جوان و پرانرژی، معطوف به جنبش‌های مختلف کارگری، دانشجویی، زنان، و جوانان، متمرکز حول هم مسائل معیشتی توده‌های وسیع مردم و هم مسائل فرهنگی (در این زمینه باید تلاش زیادی بکنیم)، استفاده از اشکال مدرن مبارزه، حاکم کردن سنت‌های تازه مبارزاتی به جای سنت‌های ناکاراتر و آرایشی که اعضا و کادرها را به‌طور روزمره در همه عرصه‌ها و همه سطوح حزب دخیل کند،‌ اینها نیاز حیاتی امروز حزب برای پیشروی و تبدیل شدن به یک آلترناتیو سیاسی مطرح در جامعه است.

در ابتدای مصاحبه به قطبی شدن جامعه حول چپ و راست اشاره کردم. راست در حال افول است و حزب باید در این جدال نقش موثر، مسئولانه و راهگشایی ایفا کند، جریان راست، مرتجع و عقب‌مانده پادشاهی‌خواهی را عقب براند و به آلترناتیو اصلی سیاسی در ایران تبدیل شود. جامعه تغییراتی بنیادی نیاز دارد، بازگشت به نیم قرن قبل پاسخ نیست. جامعه تشنه بیشترین آزادی، بیشترین رفاه و نابودی تمام تبعیضات اقتصادی و سیاسی است. به ساواک و سلطنت و امتیازات موروثی نیازی ندارد. به راه‌‌حل‌های شکست خورده این جریان از جمله قدرت از طریق دخالت نظامی نیز نیازی ندارد. فعالین سیاسی و اجتماعی خامی دهه پنجاه را ندارند. این قطب در فضای مبارزاتی امروز جامعه نقشی اساسی دارد و حزب باید تلاش همه‌جانبه‌ای برای جلب اعتماد این نیرو و تبدیل شدن به آلتزناتیو سیاسی بکند. حزب مسیر خوبی طی کرده و با تغییراتی که اشاره کردم می‌تواند گام‌های تعیین‌کننده بعدی را بردارد.

لیستی از تغییرات که اشاره کردم، نه لیستی از وظایف و آرزوها که بسیار وسیع‌تر است، بلکه معطوف به تغییراتی در حزب و نوع فعالیت‌ و آرایش ما است. روی این جنبه‌ها کار زیادی نکرده‌ایم. ولی با توجه به زمینه‌های مساعد در جامه و با توجه به داشتن تعداد قابل توجهی از کادرهای مجرب و استخواندار و به‌طور مشخص وجود حمید تقوایی که نقش مهمی در تدوین نظرات و سیاست‌های حزب دارد قادریم این تغییرات را گام به گام عملی کنیم و حزب را به یک آلترناتیو سیاسی مطرح در ابعاد توده‌ای تبدیل کنیم.

انترناسیونال: شهلا دانشفر، انقلاب زن، زندگی، آزادی و خیزش دی‌ماه ۱۴۰۴، با وجود تفاوت‌هایشان، ابعاد تازه‌ای از تقابل جامعه با جمهوری اسلامی را آشکار کردند. کشتار گسترده معترضان در دی‌ماه نیز بار دیگر نشان داد که حکومت برای حفظ قدرت تا کجا حاضر است پیش برود. با این همه، سرکوب نتوانسته مبارزات زنان، کارگران، بازنشستگان و دیگر بخش‌های جامعه را پایان دهد. به نظر شما این تحولات چه تغییراتی در موقعیت جنبش انقلابی و توازن قوای جامعه ایجاد کرده‌اند؟ مهم‌ترین مانع تبدیل این مبارزات به یک جنبش سراسری، سازمان‌یافته و قادر به تعیین تکلیف قدرت سیاسی چیست؟ به‌ویژه، جنبش کارگری و جنبش آزادی زن چه نقشی در غلبه بر این موانع دارند و حزب برای پیوند دادن این عرصه‌های مبارزه و تقویت رهبری چپ چه اقداماتی را ضروری می‌داند؟

شهلا دانشفر: همان‌طور که اشاره کرده‌اید حکومت علیرغم قتل‌عام دی‌ماه نتوانست جامعه را خاموش کند. مردم با مراسم‌های هزاران نفره و رقص عصیان جواب محکمی به آن دادند. در مقطع جنگ نیز علیرغم فشارهای جنگی و در سایه آن ادامه سرکوب و کشتار حکومت، مردم محکم ایستادند. گروه‌های همیاری همبستگی تشکیل دادند و نه تنها نگذاشتند شیرازه جامعه از هم بپاشد بلکه بدینگونه عاملیت خود را نشان دادند و صف اعتراض خود را متحد‌تر و متشکل‌تر کردند. اکنون این مردمی هستند که تجربه انقلاب ۱۴۰۱ و دستاوردهایش را دارند. تجربه کشتار دی‌ماه و شرایط جنگی و تشدید سرکوب و کشتار توسط حکومت را دارند. و علیرغم همه اینها اعتراضات در تمام عرصه‌ها جاریست. همین هفته مردم معترض در آبدانان در جمعیت بزرگی به خیابان آمدند و با شعارهای “فقر، فساد، گرونی، میریم تا سرنگونی”، مرگ بر دیکتاتور”، ” مرگ بر حیدر حیدر” به خیابان آمدند. اعتراضی که جرقه آن به دنبال جان باختن سیزده کارگر شرکت گاز دهلران در پی واژگونی اتوبوس ایاب و ذهاب آنان زده شد. فاجعه‌ای انسانی که قربانیان آن عمدتا از شهر آبدانان و روستاهای اطراف آن بودند و عامل اصلی آن حاکمیتی است که زندگی مردم را قربانی ثروت‌اندوزی و سرپا ماندن خود کرده است. و اکنون فضا در این شهر اعتراضی هست. مردم آبدانان دادخواهند و یک خواست فوری مردم آزادی هفت معترض بازداشتی این اعتراضات است.

اعتراض مردم آبدانان نقطه جوش جامعه‌ای است که از فقر و فساد و گرانی و بساط فقر و محرومیت و سرکوب و کشتار به جان آمده است. این در حالی است که اعتراضات در میان بخش‌های مختلف کارگری و کل جامعه گسترده است. از جمله بازنشستگان در ابعاد سازمان‌یافته‌تر و متحد‌تر اعتراضاتشان را به پیش می‌برند. اعتراضات در مراکز مختلف کارگری سر بلند می‌کند. ما شاهد به میدان آمدن دوباره کارگران گروه ملی فولاد اهواز، این کانون داغ اعتراض کارگری، با گنجینه‌ای از تجربه مبارزاتی را بودیم تا جایی که مدیریت مجبور شد تا ۲۵ آبان طلب مهلت کند و کارگران اعلام کرده‌اند که عمل می‌خواهند نه وعده و دیدیم که کارگران ارکان ثالث نفت در گچساران نیز دوباره تجمع و بر برچیده شدن بساط پیمانکاران تاکید کردند. در کنار اینها اعتراضات در دانشگاه‌ها و در میان بخش‌های مختلف جامعه از جمله مال‌باختگان و اعتراضات مردمی علیه تخریب محیط زیست را داریم. جوانان نسل ضد نیز با موتورسواری مختلط و با آواز‌خوانی کنار خیابان و در دانشگاه پیام محکم خود را به حکومت داده‌اند. اینها همه صف عظیم جنبش بر سر معیشت هستند. علیه فقر و بی‌تامینی و تبعیض و اختلاس و دزدی که با فریاد “از فرانسه تا تهران رفاه میخوایم ماندگار” هم‌صدایی خود را با اعتراضات گسترده در سطح جهان علیه کل بساط سرمایه‌داری و تعرضات معیشتی‌اش اعلام می‌کنند.

در این فضا جمهوری اسلامی صدای پای کارگران و کل جامعه را شنیده و به‌شدت هراسان است. بی‌رحمانه سرکوب و اعدام می‌کند تا جلوی بر آمد قدرتمند دوباره اعتراضات مردمی که می‌رود تا کل این بساط جهنمی را جارو کند بگیرد. از همین رو جنبش علیه اعدام حلقه اتحاد همه صفوف جامعه علیه ماشین سرکوب و جنایت حکومت است. یک نقطه درخشان این اعتراض کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام است که هفته صد و چهل و هفتم آن در بیست و ششم آبانماه در ۶۷ زندان کشور جریان داشت. کارزاری که به مرکز ثقل اتحاد علیه اعدام در ایران و در ابعاد جهانی تبدیل شده است. یک نمونه آن بیانیه اخیر کانون صنفی معلمان (تهران) علیه موج فزاینده اعدام‌هاست که ضمن اشاره به جنایات هر روزه حکومت و تاکید بر اینکه بسیاری از اعدام‌شدگان دانش‌آموزان دیروز و جوانان امروز ما هستند اعتراض کرده و حمایت خود را از کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام اعلام نموده و از همه تشکل‌ها و همه مخالفین اعدام خواستار شده که با ییانیه و با هم‌اندیشی تلاش کنند که متمدانه راهی برای مقابله با اعدام‌ها بیابند. کانون های صنفی معلمان در دیگر شهرها با بیانیه‌های مستقل خود و ۱۰ تشکل کارگری- اجتماعی با انتشار بیانیه‌ای جمعی به این فراخوان پاسخ مثبت داده‌اند. این اتفاقات توازن قوای امروز جامعه را بیان می‌کند و صف متحد و سراسری اعتراض علیه کل بساط جهنمی جمهوری اسلامی را نشان می‌دهد. این تحولات بر جنبش سرنگونی ایران عمق بخشیده و زمینه مناسب‌تری برای اتحاد بخش‌های مختلف کارگری – اجتماعی فراهم کرده‌اند. از جمله امروز گفتمان‌ها بر سر ایجاد شبکه اتحاد عملی اکتیویست‌ها و رهبران و فعالین کارگری- اجتماعی با هدف تدارک اعتصابات و اعتراضات سراسری از درون جنبش کارگری جلو آمده است.

با این توضیحات به بخش دوم سوال شما مبنی بر اینکه مهم‌ترین مانع تبدیل این مبارزات به یک جنبش سراسری، سازمان‌یافته و قادر به تعیین تکلیف قدرت سیاسی چیست، می‌پردازم و در مورد نقش ویژه جنبش کارگری و جنبش آزادی زن در غلبه بر این موانع نکاتم را طرح می‌کنم. تا به بخش آخر سوال شما در مورد اقدامات ضروری مورد نظر حزب برای پیوند دادن این عرصه‌های مبارزه و تقویت رهبری چپ برسم.

روشن است که اولین مانع بساط سرکوب بی‌رحمانه حکومت است. امروز بحث بر سر اعدام معترضین است. بنابراین مساله مقابله با اعدام و سرکوب باید پلاتفرم مبارزاتی کل جامعه باشد. همانطور که جلوتر هم اشاره کردم کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام مرکز ثقل جنبش علیه اعدام است و ما شاهد پیوستن به این کارزار از داخل کشور و در سطح بین‌المللی هستیم. نمونه‌اش پیوستن چهره‌هایی از گزارشگران حقوق بشر سازمان ملل و شماری از نمایندگان اتحادیه اروپا و فعالین حقوق بشر جهانی است. یک سر کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام در خارج کشور است. بازنشستگان با شعارهای اعتراضی‌شان در کف خیابان، بیانیه‌های کارگری-اجتماعی و نقش مهم جنبش دادخواهی بخش مهم دیگری از نیروی این جنبش است و اینها همه پتانسیل بالای جنبش علیه اعدام و گسترش سراسری‌تر آن را نشان می‌دهد. به نظر من امروز تمامی جنبش‌های اجتماعی باید با اسم و رسم خود جلو بیایند و کیفرخواست خود را علیه اعدام بدهند. ما با بسیج همه نیروی خود در این جنبش می‌توانیم حمایت‌های بین‌المللی بیشتری را جلب کنیم و بر اعدام در ایران برای همیشه پایان دهیم. برای به محاکمه کشیدن سران این حکومت به خاطر همه جنایاتشان فشار بیاوریم و بر بایکوت و انزوای بین‌المللی این حکومت به خاطر تمام جنایاتش تاکید کینم. اینها تاکیدات حزب در مقابله با این مانع بزرگ و برای هموار کردن راه پیشروی انقلاب است.

یک تاکید مهم دیگر حزب در این شرایط بر سازمان‌یابی و ایجاد تشکل و تحزب است. این نکته‌ای است که به گفتمان کارگری در اعتراضات کف خیابان تبدیل شده است. کارگر بازنشسته در رشت می‌گوید که حکومت جلوی متشکل شدن و تحرب و سیاست‌ورزی را می‌گیرد تا به راحتی بیداد کند. اما ما به تشکل و تحزب نیاز داریم. به باور من ما هنوز تمام ظرفیت مبارزاتی خود را سازمان نداده‌ایم و به میدان نیاورده‌ایم. و این خود یک کمبود مهم در پیشروی مبارزات ما است. امروز گفتمان‌ها بر سر تشکل‌یابی و تحزب در جنبش کارگری و در میان اکتیویست‌های اجتماعی داغ است. چون در شرایطی که عزم جامعه بر سرنگونی حکومت است بحث آلترناتیو آینده و تحزب بیش از هر وقت جلو آمده است. از همین رو جا دارد اکنون در مناسبت سی و پنجمین سالگرد تاسیس حزب بیشتر بر این نکته تاکید کنم.

برای روشن شدن این بخش لازم است به تاکید حزب بر اتحاد عملی تمامی فعالین و رهبران کارگری با هدف تدارک اعتصابات و اعتراضات سراسری اشاره ای داشته باشم. بویژه اینکه اعتصابات سراسری فاکتور مهمی در زیر فشار گذاشتن حکومت و تبدیل آن به اعتصابات عمومی در سطح جامعه است. و فضای ملتهب و در عین حال رادیکا ل و معترض کارگری و اجتماعی این قابلیت را دارد.

این اتحاد عملی طبعا حول خواست‌های سراسری کل جامعه، از جمله خواست پایان دادن به جنگ‌افروزی‌ها و قطع تمام هزینه‌های جنگی و سرکوب، لغو مجازات اعدام و آزادی تمامی زندانیان سیاسی، افزایش حقوق‌ها در حد یک زندگی شایسته و برخورداری از بیمه‌های اجتماعی همچون درمان و تحصیل رایگان، پایان دادن به آپارتاید جنسی وجنستی، رفع هر گونه تبعیض بر اساس جنسیت ، مذهب ، قومیت و نژاد شکل می‌گیرد. خواست‌هایی که همین امروز محور اصلی شعارهای اعتراضی کف خیابان را تشکیل می‌دهند و رئوس اصلی در منشور خواست‌های حداقلی بیست تشکل به عنوان مانیفست مبارزاتی کل جامعه داده شده است.

از سوی دیگر عرصه جنبش آزادی زن است که در شکل‌گیری انقلاب ۱۴۰۱ که انقلاب زنانه تاریخ نام گرفت نقش مهمی دارد. و امروز این جنبش را در اشکال مبارزاتی نوینی مانند موتورسواری مختلط در پهنای خیابان‌ها، آوازخوانی زنان در کنار خیابان و در گروه‌های مختلف موزیک، در جمع شدن در کافه‌ها و رقص و شادی به پا کردن، درجشن‌ها و جشنواره‌ها و در مناسبت‌هایی مثل هالوین و در فضای خیابان‌های شهرها می‌بینیم. این اعتراضات اعلام شکست‌ناپذیری این جنبش با فریاد “ایستادهایم تا پایان” و “به عقب برنمی‌گردیم” است. تبیین روشن خود را از این جنبش در سطح جامعه و جهانی بدهیم و صدای این جنبش در سطح جهان باشیم.

در آخر ضمن گرامیداشت سی و پنجمین سالگرد تاسیس حزب کمونیست کارگری مهمترین تاکیدم بر تحزب است. وسیعا به حزب کمونیست کارگری بپیوندید. این حزب و گفتمان‌های آن را به درون جامعه ببریم. همراه و هم‌صدا با این حزب اعلام کنیم که پاسخ این اوضاع خود ما مردم هستیم.

انترناسیونال: کاظم نیکخواه، جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، در کنار بحران عمیق حکومت و خیزش‌های انقلابی مردم، مسئله آلترناتیو سیاسی در ایران را وارد مرحله تازه‌ای کرده است. از یک سو، بخشی از اپوزیسیون راست، به‌ویژه جریان سلطنت‌طلب، می‌کوشد با اتکا به تحولات منطقه‌ای و سیاست قدرت‌های غربی خود را به‌عنوان آلترناتیو معرفی کند؛ از سوی دیگر، بخش‌هایی از چپ با قرار دادن مخالفت با آمریکا و اسرائیل در مرکز سیاست خود، مبارزه مردم علیه جمهوری اسلامی را به حاشیه می‌رانند. حزب کمونیست کارگری این وضعیت را چگونه ارزیابی می‌کند؟ جنگ چه تأثیری بر موقعیت جمهوری اسلامی، توازن قوای چپ و راست و چشم‌انداز انقلاب گذاشته است؟ و مهم‌تر از همه، حزب چگونه می‌تواند در این شرایط به نیرویی تعیین‌کننده تبدیل شود که نه سرنگونی جمهوری اسلامی را به سیاست دولت‌های خارجی گره بزند و نه به نام مخالفت با جنگ، مبارزه مردم برای رهایی از جمهوری اسلامی را معلق کند؟

کاظم نیکخواه: بله جریانات مختلف در قبال جنگ و فضای نظامی موضع‌گیری‌هایی دارند که واقعا بی‌ربط به اوضاع سیاسی ایران است. جریان راست سلطنت‌طلب تلاش و تبلیغاتش سرمایه‌گذاری روی این سناریوی مسخره بود که آمریکا و اسرائیل با جنگ و بمباران حکومت را کنار بزنند و آلترناتیو سلطنتی آنها، یعنی یک سیستم عقب‌مانده سلطنتی و رضا پهلوی، را از بالای سر مردم به قدرت برسانند. چپ سنتی یا جریاناتی که به درست به آنها “چپ محور مقاومتی” گفته می‌شود مبارزه با جمهوری اسلامی را تابع شمشیر زدن علیه آمریکا و اسرائیل کرده و عملا آب به آسیاب جمهوری اسلامی می‌ریزد. هر دو سوی این گرایش‌ها نیروهایی هستند که اعتماد و اعتقادی به مردم و مصالح و مبارزات مردم نداشته و ندارند. خود را بازنده سیاست در ایران می‌دانند و تلاش می‌کنند با این نوع سیاست‌ها و جهت‌گیری‌ها مردم را دور بزنند. یکی می‌خواهد با کمک ترامپ و نتانیاهو به قدرت برسد و یکی عملا تلاش می‌کند مردم، جنگ با جمهوری اسلامی را کنار بگذارند یا ثانوی کنند و هم و غم‌شان مقابله با اسرائیل و آمریکا باشد. به‌طور واقعی این جریانات ماهیتا جهت‌گیری سیاسی‌شان، در جهت عکس مصالح مردم قرار دارد. در مورد جنگ و کشاکش میان آمریکا و اسرائیل و جمهوری اسلامی نیز، از این جهت‌گیری فراتر نرفته‌اند.

می‌گویید جنگ چه تاثیری بر موقعیت و توازن قوای میان چپ و راست و موقعیت جمهوری اسلامی گذاشته است. به نظرم جمهوری اسلامی در این جنگ ضربات زیادی خورد و به طور جدی تضعیف شده و با از دست دادن رهبر و سران سپاه و نیروهای نظامی و مراکز اقتصادیش به وضعیتی شکننده کشیده شده است. در عین حال جبهه سلطنت‌طلبی که به این جنگ امید بسته بود که راه به قدرت رسیدن آنها را هموار کند، ضربه جدی‌ای خورد و افق و چشم‌انداز خود را از دست داد یا در واقع بی‌پایگی چشم‌انداز سیاسی‌اش برای مردم روشن‌تر شد. سیاست و جهت‌گیری چپ محور مقاومتی نیز کلا در جامعه جایگاهی پیدا نکرد و منزوی‌تر شد. همه اینها به نفع مردم و مبارزات و اعتراضات مردم عمل می‌کند. مردم نیاز دارند با اعتماد به خود مبارزات و اعتراضاتشان علیه حکومت اسلامی را به پیش ببرند. جنگ نیروهای ارتجاعی و سناریوهای راست را بی‌اعتبار کرد و در عین حال موقعیت جمهوری اسلامی را به طور عمقی تضعیف نمود. یعنی باعث شد که حکومت با تشدید یکه‌تازی‌ها و جنایاتش، بیش از آنکه قدرقدرتی خود را به کرسی بنشاند، وحشت خود از شکنندگی موقعیتش را به نمایش بگذارد.

می‌گویید حزب در این شرایط چه موضعی باید داشته باشد؟ موضع و سیاست حزب کمونیست کارگری از ابتدا یک موضع منحصر‌به‌فرد و کاملا متفاوت از این جریانات بوده است. ما اعلام کرده‌ایم جنگ و فضای نظامی را به زیان جنبش و اعتراضات مردم می‌دانیم. اما ما هم مخالف این جنگیم و هم مخالف صلح و سازش با جمهوری اسلامی. ما جمهوری اسلامی را عامل اصلی جنگ کنونی می‌دانیم و یک شعارمان نابود باد حکومت جنگ‌افروز است. این حکومت با ایدئولوژی و سیاست نابودی اسرائیل و مرگ بر آمریکا به نیروها و دولت‌های اسرائیل و آمریکا توجیه و بهانه بسیج جنگی و حملات جنگی داده است. ما بر بایکوت جهانی حکومت جنایتکار اسلامی به خاطر پایمال کردن زندگی و ابتدایی‌ترین حقوق مردم، تاکید داریم. ما از مردم دنیا خواسته‌ایم و می‌خواهیم که روی دولت‌هایشان فشار بگذارند که با این حکومت قرون وسطایی مماشات نکنند، با آن کنار نیایند، آن را بایکوت کنند، سفارتخانه‌ها و مراکز سیاسی و دیپلماتیک و به اصطلاح هنری و ایدئولوژیکش را تعطیل کنند. این حکومت با دنیای امروز و ارزش‌های مدرن بشری نه فقط خوانایی ندارد بلکه سر جنگ دارد. در جریان جنگ نیز تاکید و پافشاری ما بر مبارزه مردم برای سرنگونی جمهوری اسلامی به عنوان عامل اصلی جنگ و جنگ‌افروزی بوده است. این اصولی‌ترین موضع‌گیری در مورد جنگ و شرایط جنگی کنونی است که در عین حال با فضای اجتماعی و جدال و کشاکش مردم با جمهوری اسلامی کاملا هماهنگ و همسو است. امیدوارم با این توضیح نسبتا کوتاه پاسخ سوالاتان را داده باشم.